Burgkapelle St. Nikolaus und Hl. Jungfrau Maria

Po wschodniej stronie ruin zamku Altenstein w Niemczech stoi Burgkapelle St. Nikolaus und Hl. Jungfrau Maria. Na pierwszy rzut oka zostaje z niej ledwie fragment murów. Dłuższe spojrzenie odsłania pełny plan: prostokątną nawę, wschodni chór i wysoki aneks tuż obok. Wzniesiono ją z regularnych bloków piaskowca ze wzgórza zamkowego, a na części kamieni widać do dziś otwory po zaciskach murarskich.

Budowa ruszyła w 1438 roku z zupełnie praktycznego powodu. Dawna kaplica stała się wtedy kościołem parafialnym dla ludzi spoza murów, więc społeczność zamku potrzebowała własnego miejsca nabożeństw. Gotyckie sklepienie sieciowe nad chórem zniknęło, lecz w murach wciąż tkwią początki jego żeber. Przestrzeń nawy od prezbiterium oddziela profilowany łuk tęczowy. Od zewnątrz chór podpierają schodkowe przypory, a między nimi otwierają się okna zamknięte ostrym łukiem. W oknie wschodnim ocalał oryginalny maswerk o wzorze przypominającym pęcherz rybi. Nawa opiera się na beczkowym sklepieniu dawnej bramy południowej: przestrzeń modlitwy wyrosła wprost nad przejazdem warowni. Ścianę dwukondygnacyjnego aneksu na południe od prezbiterium rozdzielają dwa wystające gzymsy, a przyziemie kryły dwa sklepienia krzyżowe. Pod prezbiterium znajdowała się prawdopodobnie krypta panów zamku, a około 1980 roku na posadzce widziano jeszcze fragmenty płyt nagrobnych.

Piaskowiec na szczycie wzgórza zsuwa się powoli po miększych warstwach podłoża, więc mury chóru zaczęły się przechylać. Gruntowne prace zabezpieczające prowadzone po 2000 roku ustabilizowały kaplicę na długi czas. Smukłe okna ostrołukowe spotykają się tu z ciężkim murem obronnym: kaplica służyła modlitwie, ale zawsze pozostawała częścią zamku.