Heidelberger Brückenaffe

Aan de Alte Brücke in Heidelberg zit de Heidelberger Brückenaffe, een bronzen aap van beeldhouwer Gernot Rumpf, opgesteld in 1979. Het beeld staat pal naast die brug, een van de bekendste bezienswaardigheden van de stad. Hij houdt een spiegel in zijn poot, een oproep om kritisch naar je eigen handelen te kijken. Zijn maskerachtige gezicht nodigt je uit om in zijn plaats te kruipen. De kop is hol, dus inwoners en toeristen steken er graag hun eigen hoofd in voor een foto.

Achter het brons schuilt een oudere geschiedenis: al in de vijftiende eeuw zat een stenen voorganger in de brugtoren. Die toren moest aankomende bezoekers ontzag inboezemen, en het dier erin stond voor spot. Hij richtte zijn blote achterwerk op Mainz, de Kurpfälzische groet aan de bisschoppen daar. De hoon had een punt: de keurvorsten van de Palts lieten zich door Mainz niets voorschrijven. Tijdens de Negenjarige Oorlog verdwenen toren en stenen aap samen, en heel lang bleef de plek leeg. De vereniging Alt-Heidelberg wilde de oude traditie terug, en de brug kreeg eindelijk weer een aap. De nieuwe aap pakt zijn achterwerk niet meer vast, maar maakt het teken van de horens, een gebaar tegen het boze oog.

Naast het beeld lees je een gedicht van Martin Zeiller uit de zeventiende eeuw. Het vraagt waarom je staart en raadt je aan rond te kijken: zo vind je meer apen zoals deze. Iedereen heeft zo zijn aapje, is de boodschap. Aanraken hoort erbij: de spiegel belooft rijkdom, de muisjes naast de aap veel kinderen. Die muisjes zijn het handelsmerk van de maker en verwijzen naar het oude graanpakhuis in de buurt. Wie het horensgebaar aanraakt, komt volgens de legende ooit terug naar Heidelberg.