Fontana Pretoria

Midden in het historische centrum van Palermo, op enkele passen van het kruispunt Quattro Canti, wacht de Fontana Pretoria op je. De renaissancefontein rijst twaalf meter hoog uit boven een ellips van concentrische bassins op drie niveaus, met een omtrek van 133 meter. Trappen verbinden de niveaus, en langs de randen wachten meer dan vijftig beelden en reliëfs.

Francesco Camilliani ontwierp en bouwde de fontein in het midden van de zestiende eeuw voor een villa in Toscane. Opdrachtgever was Don Pedro Álvarez de Toledo, de Spaanse onderkoning van Napels. Zoon Luigi verkocht het na diens dood in 1553, en Palermo betaalde er in 1574 zo'n dertigduizend scudi voor. De lading arriveerde in 644 losse delen op een speciaal voorbereid plein, het huidige Piazza Pretoria. Camillo Camilliani, zoon van de maker, paste de opstelling aan het nieuwe plein aan. De naakte figuren schokten de Palermitanen, en het gerucht ging dat het water syfilis droeg. Omdat de aankoop in een tijd van honger en armoede als verkwisting gold, kregen de senatoren "schaamte" te horen. Die roep leeft voort in de bijnaam Fontana della Vergogna, de fontein van de schaamte.

Na jaren van vandalisme kwam er in 1858 een ijzeren hek rond, naar een ontwerp van Giovan Battista Filippo Basile. In dat hek herken je de Genius van Palermo, de heilige Rosalia en de adelaar van Pretoria. Tussen de beelden vind je de vier seizoenen en de twaalf Olympische goden terug. Liggende gestalten verbeelden de vier rivieren van de stad: Oreto, Papireto, Gabriele en Maredolce. Zelfs Goethe keek er in 1787 volgens de overlevering geschokt naar. Aan het einde van de twintigste eeuw kreeg het geheel een restauratie. Wie er een foto neemt, krijgt de koepel van de Chiesa di San Giuseppe dei Teatini boven de goden in beeld.