Marschallbrücke

De Marschallbrücke overspant de Spree in het Berlijnse stadsdeel Mitte en verbindt de Luisenstraße met de Wilhelmstraße. De oversteek bestaat hier al sinds de zeventiende eeuw, en het bouwwerk staat onder monumentenbescherming.

Het begon met een houten voetbrug, de Laufbrücke, die de pas gestichte Dorotheenstadt zo'n tweehonderd meter stroomopwaarts met de noordoever verbond. In 1740 liet de Joodse bankier Veitel Heine Ephraim die houten brug vernieuwen, maar bouwvalligheid dwong in 1795 tot sloop. David Gilly tekende in 1804 nieuwe plannen, en pas na de bevrijdingsoorlogen kwam de bouw op gang. Karl Friedrich Schinkel gaf in 1818 gestalte aan een gietijzeren ontwerp. Hoge kosten dwongen tot vereenvoudiging, en in 1820 lag de brug er. Tussen 1881 en 1882 verrees hier een ijzeren en stalen brug naar tekeningen van Paul Gottheiner. Drie tweegewrichte boogdragers van smeedijzer droegen het dek, omlijst door sierlijke balustrades en metalen reliëfs. De Tweede Wereldoorlog liet zware schade na, waarop snel herstel volgde.

Een constructie van voorgespannen beton draagt het verkeer: zevenenvijftig meter lang, rustend op metselwerkpijlers en landhoofden aan de oevers. Het dek meet negentien meter, waarvan vijftien voor voertuigen en twee meter aan elke zijde voor wandelaars. Voor het toegenomen verkeer volgde aan het einde van de twintigste eeuw een ingrijpende renovatie. Daarbij bleef het noordelijke brugveld met zijn geklonken stalen boog behouden en ging het op in de nieuwe bouw. De smeedijzeren balustrade van dat noordelijke veld kwam er opnieuw tot stand naar de historische tekeningen. Het nieuwere deel van de brug kreeg een traliewerk van metaal. De lampen hangen aan de metselwerkpijlers, en sinds 2019 hebben fietsers er eigen stroken.