John Lawrence

W City of Westminster, wśród licznych londyńskich pomników, stoi rzeźba Johna Lawrence'a. Upamiętnia ona Johna Laird Maira Lawrence'a, pierwszego barona Lawrence i brytyjskiego urzędnika kolonialnego. Rozglądając się po dzielnicy, dostrzeżesz więcej takich figur, a każda opowiada inny rozdział dziewiętnastowiecznej historii.

Lawrence przyszedł na świat 4 marca 1811 roku w Richmond w Yorkshire, a zmarł 27 czerwca 1879 roku w Londynie. Do Indii trafił około 1829 roku, gdzie w Delhi pracował jako sędzia i poborca podatkowy. Po pierwszej wojnie brytyjsko-sikhijskiej z połowy lat czterdziestych XIX wieku objął stanowisko komisarza świeżo anektowanego Jullunduru. Zakładał tam sądy i posterunki policji, ustalał rozliczenia podatkowe oraz zwalczał sati, czyli samospalenie wdów na stosach. Po drugiej wojnie z Sikhami wszedł do zarządu Pendżabu: zniósł cła wewnętrzne, ujednolicił walutę i pocztę, popierał drogi i kanały. Podczas powstania z 1857 roku utrzymał bataliony sepojów w Pendżabie i wynegocjował traktat z afgańskim władcą Dostem Mohammadem Chanem. Za te zasługi został baronetem i kawalerem Krzyża Wielkiego Orderu Łaźni. W latach od 1864 do 1869 rządził Indiami jako wicekról i generał-gubernator, opierając się na armii sepojów i osłabiając lokalnych książąt. Nie angażował się też w afgańskie spory o tron. Po powrocie do Anglii w 1869 roku otrzymał tytuł barona Lawrence of the Punjab and of Grateley w Hampshire.

Ostatnia karta kariery Lawrence'a rozegrała się jednak w Londynie. Objął tam funkcję pierwszego przewodniczącego London School Board, reprezentując Chelsea, i pełnił ją od 15 grudnia 1870 do 10 grudnia 1873 roku. Na tym stanowisku wspierał rozwój edukacji, choć wcześniej wysokich stanowisk cywilnych w Indiach nie powierzał Indianom. Pomnik przypomina więc o człowieku, który zarządzał Pendżabem, a ostatnie lata życia poświęcił londyńskim szkołom.