Votivkirche

De Votivkirche staat aan de Ringstraße in Wenen, in het Votivpark vlak bij het hoofdgebouw van de universiteit. Twee slanke torens, drie spitse portalen en een roosvenster bepalen het aanzicht van deze neogotische kerk. Hij dankt zijn bestaan aan een aanslag uit 1853. De Hongaarse nationalist János Libényi viel keizer Franz Joseph tijdens een van zijn wandelingen van achteren aan. Een stijve, goudgeborduurde kraag ving de messtoot op, en de keizer hield er een diepe wond aan over.

Als dank voor die redding startte aartshertog Ferdinand Maximilian, de latere keizer van Mexico, een inzamelactie voor een votiefkerk. Giften stroomden uit het hele keizerrijk binnen, en in 1854 won de toen 26-jarige Heinrich von Ferstel de architectuurwedstrijd. Hij vond zijn inspiratie in Franse kathedralen, maar gaf het ontwerp een eigen karakter. De bouw begon in 1856 en duurde ongeveer 26 jaar. De wijding volgde in 1879, op de zilveren huwelijksverjaardag van keizer Franz Joseph en keizerin Elisabeth. Oorspronkelijk diende de kerk, een van de eerste gebouwen aan de Ringstraße, als garnizoenskerk zonder eigen parochie. Zoals de Stephansdom bestaat hij uit wit zandsteen, dat voortdurende restauratie vraagt: luchtvervuiling en zure regen tasten de steen aan. In de Tweede Wereldoorlog raakte het gebouw zwaar beschadigd, waarna uitgebreide restauraties volgden.

Binnen trekt het vergulde hoogaltaar de blik: zes albasten zuilen dragen een marmeren altaar met ingelegde glasmozieken. Het ciborium erboven rust op vier zuilen van rode graniet. Een mozaïek van Maria als Onbevlekte Ontvangenis is een geschenk van paus Pius IX. In de doopkapel staat de renaissance-sarcofaag van graaf Nikolaus van Salm, die Wenen in 1529 tegen de Turken verdedigde. Op de verhoogde orgelegalerie huist bovendien een museum met historische meesterwerken. Wie onder de preekstoel kijkt, ziet de architect zelf: Ferstel gaf zichzelf een plekje, als knipoog naar de traditie in de Stephansdom.