Vogeltor

Het Vogeltor is een bakstenen poorttoren in Augsburg, waar de middeleeuwse stadsmuur de toegang tot de Jakobervorstadt bewaakte. De toren dateert uit 1445 en kwam tot stand in opdracht van burgemeester Konrad Vögelin. Hij verving een ouder poortgebouw met valbrug uit de late veertiende eeuw. Nog steeds markeert hij de grens tussen oud en nieuw Augsburg, vlak bij het voormalige dominicanessenklooster Sint-Ursula.

Van dichtbij zie je een vierkante toren van vier bouwlagen, in gotische stijl en verder sober. Onder de spitsboog van de doorgang wacht een sterribgewelf met een grote hangende sluitsteen, versierd met een rosette. Het hoge walmdak dateert van later: oorspronkelijk was het dak beduidend platter. Eind negentiende eeuw verloor de poort zijn militaire functie: de gracht werd gedempt en de valbrug verdween. In de nacht van 25 op 26 februari 1944 vielen zware bommen op Augsburg. Alleen de poortboog bleef na die aanval overeind. Pas in 1954 stond het bouwwerk er weer. Sinds 1966 tekent een open gang met lessenaardak het verloop van muur en gracht na. Aan de muur naast de poort leverde een waterinstallatie vanaf de zestiende eeuw drinkwater aan het Lechkwartier. De achttiende-eeuwse watertoren ernaast is buiten onveranderd en hoort bij Augsburgs waterbeheer, dat op de UNESCO-werelderfgoedlijst staat.

Van binnen is de toren hol en niet voor publiek toegankelijk. Zijn verhaal lees je aan de buitenkant, in steen. Bij de oplevering noemde de stadsraad het bouwwerk krom en hield de bouwmeester het loon in. De bouwmeester klom naar boven en stak zijn achterste uit een venster. Wat er viel, kwam kaarsrecht omlaag, zonder ook maar de muur te raken. Twee steenfiguren op de toren herinneren aan deze grap. Aan noord en zuid steken trechtervormige wandpilasters uit de muur, telkens met een figuur of figuurgroep erop. Boven de boog aan de zuidzijde toont een muurschilderij een kruisigingsscène. De noordzijde, naar de stad toe, draagt een gedenkplaat voor de bombardementsnacht: een gestileerde vogel in vlammen.