Felsengänge

Felsengänge w Norymberdze tworzą rozległą sieć tuneli i piwnic wykutych w skale pod starówką. Podziemia rozciągają się na kilku poziomach pod historycznym centrum miasta. Ich przejścia pokazują, jak przestrzeń pod ulicami służyła browarnictwu, gospodarce wodnej oraz ochronie mieszkańców.

Pierwsze odcinki powstały około 1380 roku, gdy miasto wykorzystywało podziemia do fermentowania i przechowywania piwa. Każdy browar miał własną piwnicę, często pogłębioną o kilka kondygnacji dla rosnącej produkcji. Znaczenie sieci rosło wraz z rozwojem norymberskiego piwowarstwa w średniowieczu. Lochwasserleitung, czyli podziemne kanały wodne, doprowadzała wodę do różnych części miasta. Podczas drugiej wojny światowej piwnice zamieniono w schrony przeciwlotnicze, zapewniające schronienie tysiącom mieszkańców podczas bombardowań. Do kompleksu należą także kasematy z XVI wieku, będące częścią miejskich umocnień obronnych. Strome schody i strzelnice podkreślają ich wojskowe przeznaczenie. Przez stulecia podziemia służyły piwu, wodzie, żywności oraz ochronie mieszkańców. Podziemia służyły także do przechowywania ogórków oraz kapusty kiszonej na początku XX wieku.