Basilica di Sant'Ambrogio

Basilica di Sant'Ambrogio është një nga kishat më të vjetra dhe më të rëndësishme të Milanos, e dyta vetëm pas Duomos. Rrënjët i takojnë viteve 379 deri 386, kur peshkopi Ambrozi e ngriti në Mediolanum, atëherë kryeqytet i Perandorisë Romake Perëndimore. Kushtimi i saj i parë i takonte dëshmorëve të krishterë, të varrosur në varrezat e afërta.

Pamja e sotme është kryesisht romanike: në shekullin XI peshkopi Anselmo III da Rho e rindërtoi gati të plotë. Plani i vjetër mbeti i gjallë, me tri navata apsidale dhe një oborr para hyrjes. Portali i hyrjes kryesore ju pret me relieve të pasura. Altari i Shën Ambrozit mbart një frontal të artë dhe gurë të futur. Vuolvino e punoi atë midis 824 dhe 859, një dëshmi e mjeshtërisë karolinge të arit. Mbi katër shtylla porfiri të kuq qëndron ciboriumi otonian, me suva të gdhendura në anët. Apsida mban mozaikun e shekullit XI: Krishti Shpëtimtar në fron, me dëshmorët Protasio e Gervasio dhe arkëngjëjt Mihal e Gabriel. Mozaikun e shoqërojnë skena nga jeta e peshkopit. Kompleksi përfshin edhe manastirin, kanonikën dhe kishën e San Sigismondos.

Historia ka kaluar shpesh nga këto mure: gjatë mesjetës së hershme këtu u kurorëzuan mbretërit e Italisë. Në vitin 1328 Paqja e Sant'Ambrogios i dha fund konflikteve të brendshme të qytetit. Bombardimet e vitit 1943 e dëmtuan, por restaurimet e mëvonshme ia kthyen shkëlqimin historik dhe artistik. Në të njëjtin kompleks shkëlqen sakelloja e San Vittore in Ciel d'Oro: një hapësirë e shekullit V me voltë të artë. Mozaikët e saj tregojnë gjashtë shenjtorë, përfshi pamjen më të hershme të njohur të vetë Ambrozit.