Basilica di Sant'Ambrogio

In Milaan staat de Basilica di Sant'Ambrogio, een van de oudste kerken van de stad. Alleen de Dom overtreft haar nog in aanzien. Haar wortels reiken terug tot de late oudheid: bisschop Ambrosius liet de kerk tussen 379 en 386 bouwen. In die tijd vormde Mediolanum, zoals de stad heette, de hoofdstad van het West-Romeinse Rijk. Oorspronkelijk droeg ze de naam Basilica Martyrum, gewijd aan de martelaren die op het nabijgelegen kerkhof begraven lagen. In de elfde eeuw herbouwde bisschop Anselmo III da Rho haar in romaanse stijl. Het oorspronkelijke grondplan bleef behouden: drie beuken met elk een absis en een voorhof aan de voorzijde, zoals de vroegchristelijke bouwtraditie voorschreef.

Stap je binnen, dan verwelkomt het hoofdportaal je met rijk uitgewerkte reliëfs. Het altaar van Vuolvino, tussen 824 en 859 vervaardigd, geldt als meesterstuk van karolingische goudsmeedkunst, met een gouden frontaal en ingewerkte stenen. Het ottoonse ciborium rust op vier zuilen van rood porfier, met stucreliëfs aan de zijkanten. Uit de elfde eeuw stamt ook het gouden mozaïek in de apsis. Christus de Verlosser zit er op een troon, geflankeerd door de martelaren Protasius en Gervasius en de aartsengelen Michaël en Gabriël. Scènes uit het leven van de heilige bisschop vullen het tafereel aan.

Het complex omvat verder een klooster, de canonica en de kerk van San Sigismondo. In de vroege middeleeuwen vonden hier de kroningen van de koningen van Italië plaats. Ook de Vrede van Sant'Ambrogio uit 1328 maakte een einde aan de interne twisten van Milaan. Bij de bombardementen van 1943 liep de basilica schade op. Omvangrijke restauraties in de jaren erna bewaarden haar historische en artistieke glans. Tot slot bergt de vijfde-eeuwse sacello van San Vittore in Ciel d'Oro een gouden gewelf en mozaïeken van zes heiligen. Eén van hen is Ambrosius zelf, vastgelegd in de oudst bekende voorstelling die van hem bestaat.