Daniel Caplan

Voor je voeten, bijna onzichtbaar tussen de tegels van een Noorse straat, ligt een klein vierkant messing. Daarin staat de naam Daniel Caplan gegraveerd, in nette en weloverwogen letters. Vangt de zon het messing, dan geeft het metaal een warme glans terug. Bij regen houden de letters kleine druppels vast, alsof de naam trilt. Om hem te kunnen lezen moet je bukken en je pas vertragen. Die kleine maat maakt de ontmoeting tot iets intiems, en dat is precies de bedoeling.

Het vierkant is een stolperstein, letterlijk een struikelsteen, gelegd door de kunstenaar Gunter Demnig. Sinds 1993 liggen er tienduizenden van zulke stenen verspreid over heel Europa. Elke plaquette meet tien bij tien centimeter en noemt een naam, een geboortejaar en een korte schets van het lot. Ze markeren de plek waar iemand die onder het nazisme werd vervolgd voor het laatst vrij woonde of werkte. Zo verandert een gewone wandeling over het trottoir in een moment van herinnering.

Stel je deze hoek honderd jaar geleden voor, vol kindervoeten, leveringen en buren die elkaar groeten. Vandaag gonst dezelfde straat van cafés, fietsen en gesprekken. De steen houdt verleden en heden op precies hetzelfde stukje bestrating bij elkaar. Hij geeft een persoon terug aan het straatbeeld waaruit die gewelddadig is gerukt. Wie er even stil voor gaat staan, leest een handvol letters en neemt die naam daarna in zijn eigen pas mee.