Ura e Vjetër e Gurit

Ura e Vjetër e Gurit to średniowieczny most kamienny w Vushtrri, mieście znanym w starożytności jako Vicianum. Budowla mierzy ponad 135 metrów długości i prawie 5 metrów szerokości. Dziewięć arkad podpiera ją na całej długości, a większość z nich mierzy blisko 13 metrów. Mur z miękkiego wapienia układa się w naprzemienne pasy czerwieni i szarości. Przeprawa leżała na głównym szlaku handlowym z Dubrownika do Skopje, nad nurtem Sitnicy. Odgałęzienia wiodły do wsi u stóp Çyçavicy, do Mitrovicy i przez wąwóz Klysyrë w stronę Drenicy.

O tym, kiedy i przez kogo powstał, opowiadają różne historie: legendy i badania stylu. Lokalna tradycja przypisuje budowę dwóm braciom z rodu Vojinović, siostrzeńcom cara Duszana, wymienianym w serbskich eposach. Większość badaczy datuje jednak powstanie na koniec czternastego lub początek piętnastego wieku. Część lokalnych historyków przesuwa najstarsze fragmenty aż do czasów rzymskich, do drugiego i trzeciego stulecia. Kamień zdradza etapy budowy: pięć arkad z ostrymi szczytami jest pierwotnych, cztery półkoliste dobudowano później. W 1573 roku francuski podróżnik Filip Difre-Kane opisał widok wielkiego kamiennego mostu. Pod koniec XIX wieku Vushtrri miało trzy meczety, siedzibę władz i dwa mosty: drewniany oraz kamienny. Most ma od 1990 roku status pomnika kultury o szczególnym znaczeniu, nadany przez Serbię, i uznanie także w Kosowie. Większych prac konserwatorskich brak, więc most nosi wszystkie ślady czasu i natury.

To jeden z nielicznych zachowanych średniowiecznych mostów kamiennych w regionie, rzadki przykład zarówno architektury, jak i hydrotechniki tamtej epoki. Sitnica wskutek erozji i nagromadzonych osadów zmieniła bieg, więc pod arkadami został suchy grunt. Wystarczy stanąć obok, by wyobrazić sobie karawany i podróżnych, którzy przez tę przeprawę szli w różne strony Bałkanów.