Igreja da Lapa

Igreja da Lapa to katolicki kościół w Porto, pod wezwaniem Matki Bożej z Lapa. Historia zaczyna się w połowie XVIII wieku, gdy brazylijski ksiądz Ângelo Sequeira głosił kazania po mieście i zbierał datki na kaplicę. Papieska bulla Benedykta XIV i ofiarność wiernych pozwoliły wznieść pierwszą kaplicę w 1755 roku, a wkrótce bractwo zapragnęło świątyni większej. Za projekt wziął się architekt José Figueiredo Seixas, ale budowa ciągnęła się ponad sto lat: brakowało środków, szkodziły najazdy napoleońskie. Fasada łączy późny barok z wczesnym klasycyzmem w symetrycznym, spokojnym rytmie, a wewnątrz nawa główna sąsiaduje z kaplicami bocznymi.

Przy głównym ołtarzu, po stronie Ewangelii, spoczywa serce króla Piotra IV, jednocześnie cesarza Brazylii Piotra I. Władca podarował je miastu w podziękowaniu za odwagę i poświęcenie obywateli podczas wojny domowej przeciwko bratu, Domowi Miguelowi. Od 1835 roku relikwia znajduje się w kościele, a od 1837 w niewielkim pomniku projektu Costa Limy. Motyw serca trafił nawet do dawnego herbu Porto i na godło miejscowego klubu piłkarskiego. Drugim znakiem rozpoznawczym są organy z 1995 roku: trzydzieści dwie tony wagi, piętnaście metrów wysokości i dziesięć i pół metra szerokości. Największa, drewniana piszczałka ma ponad dziesięć metrów, a instrument uchodzi za jeden z najimponujących na Półwyspie Iberyjskim. Podczas koncertów dźwięk wypełnia całe wnętrze świątyni.

Tuż obok leży cmentarz Nossa Senhora da Lapa, najstarszy cmentarz romantyczny w Portugalii. Powstał po epidemiach cholery z 1833 roku, które zabrały wielu mieszkańców Porto, i początkowo służył wyłącznie bractwu. Wkrótce zajęły go mieszczańskie rodziny, stawiając mauzolea i rzeźby, które oddają gust XIX-wiecznego Porto. Wśród pochowanych są pisarze Camilo Castelo Branco, Arnaldo Gama i Soares de Passos oraz architekt Marques da Silva. Całością zarządza Irmandade da Lapa, bractwo o statutach z 1757 roku, które do religii dołożyło seminarium, dobroczynność i szpital. A serce króla dalej czeka w sarkofagu pod ścisłą ochroną: otwiera je dopiero kilka kluczy.