Ostfriedhof

In de wijk Innenstadt-Ost van Dortmund ligt de Ostfriedhof, zestien hectare groot, waar een begraafplaats en een stadspark in elkaar overlopen. Het ontstaat in 1876 als tweede stedelijke begraafplaats, de opvolger van het Westentotenhof, het latere Westpark. De reden is de groei die de industrialisatie van het Ruhrgebied meebrengt: van vierduizend inwoners in 1811 naar ruim vijftigduizend. De allereerste begrafenis vindt er plaats op 1 april 1876.

Het oorspronkelijke raster met rechte assen maakt vanaf 1912 plaats voor een parklandschap met kronkelende paden en aanplant. De Eerste Wereldoorlog stelt de voltooiing uit tot 1921. Vanaf de ingang aan de Robert-Koch-Straße loop je langs de hoofdas, geflankeerd door monumentale graven, vaak met sculpturen. Veel van de artistieke grafstenen komen van de hand van de joodse beeldhouwer Benno Elkan. Het historische deel staat te boek als beschermd monument en telt 362 afzonderlijke grafmonumenten. Dat geheel omvat boomlanen, een omheining met poort, een fontein, een rouwzaal, een toiletgebouw en het huis van de beheerder. Ook hoort het terrein bij de Route der Industriekultur. Voor buurtbewoners is het vooral een geliefd wandelpark.

Onder de graven liggen invloedrijke families en figuren uit Dortmunds industriële en economische bloeitijd. De baanbrekende kookboekenschrijfster Henriette Davidis rust hier, evenals Marie Reinders, activiste voor vrouwenrechten en oprichtster van een school. Monumenten herinneren aan mijnrampen en aan de joodse slachtoffers van het naziregime. Veld veertien wordt in 1898 de joodse afdeling. In de Tweede Wereldoorlog lijdt die afdeling in het bijzonder zwaar onder bommen en vandalisme. Tot 1943 vinden er joodse begrafenissen plaats, waarna ze verhuizen naar een aparte strook op de hoofdbegraafplaats van de stad. De restauratie loopt door tot in de jaren vijftig, en tussen 1950 en 1955 breidt het terrein uit met nieuwe grafvelden. De oudste graven liggen in de velden twee en vijf.