Elli Helm

Elli Helm verbindt de geschiedenis van Leipzig met de nationaalsocialistische vervolging van mensen met psychische en lichamelijke beperkingen. Zij werd in juni 1902 in Leipzig geboren. Vanaf haar vijftiende kreeg zij epileptische aanvallen, die destijds als erfelijke epilepsie werden aangeduid. In oktober 1934 werd zij volgens de nationaalsocialistische erfelijkheidswet gedwongen gesteriliseerd. Daarna werkte Elli Helm als dienstmeisje en in een bejaardentehuis, terwijl haar aanvallen steeds vaker terugkeerden. Haar behandeling voerde haar vanaf februari 1942 langs instellingen in Leipzig-Dösen, Hochweitzschen, Bräunsdorf, Freiberg en Hilbersdorf. Op 27 januari 1944 werd zij opgenomen in de psychiatrische instelling van Großschweidnitz. Elli Helm stierf daar 23 dagen later.

Großschweidnitz werd tijdens de nazi-periode een plaats van systematische moord op psychiatrische patiënten. Patiënten stierven er door verhongering, verwaarlozing, medicatie en overplaatsingen naar moordcentra zoals Pirna-Sonnenstein. Haar moeder Lina vond later slechts een kale plek waar haar dochter begraven lag. Haar woorden staan op een gedenksteen in Großschweidnitz. Een monument en een namenboek herinneren daar aan de slachtoffers van het nazi-euthanasieprogramma. De geschiedenis van Elli Helm laat zien hoe medische diagnoses onder het naziregime tot vervolging en vernietiging konden leiden.