Sheshi Gjergj Kastrioti Skënderbeu

Giữa lòng Pristina, thủ đô của Kosovo, một pho tượng đứng lặng giữa phố xá tấp nập. Đó là đài tưởng nhớ Gjergj Kastrioti Skënderbeu, biểu tượng cho ý chí bất khuất của cả một dân tộc. Dạo quanh trung tâm, bạn sẽ bắt gặp pho tượng này ngay trên đường mình đi.

Ông sinh khoảng năm 1405 tại vùng Dibra, và thuở nhỏ đã bị bắt làm tin, đưa đến cung Ottoman. Chính nơi ấy rèn ông thành chiến binh cho đế quốc đang đe dọa quê hương mình. Năm 1443, tại trận Nish, ông quay lại chống những người chủ cũ và trở về với tư cách người giải phóng. Dưới lá cờ với hình đại bàng hai đầu, ông quy tụ các vùng đất Albania vốn chia cắt. Một dân tộc nhỏ dám đối đầu một trong những cường quốc lớn nhất thời ấy. Cuộc cầm cự kéo dài hai mươi lăm năm, cho đến khi ông qua đời năm 1468.

Giáo hoàng Calixtô III và Piô II tôn ông là Vệ sĩ của đạo Thiên Chúa. Piô II còn trao thêm danh hiệu hiếm hoi Athleta Christi. Bộ áo giáp của ông hiện được giữ trong Bảo tàng Lịch sử Quân sự tại Viên. Sau khi ông mất, nhiều người Albania vượt biển Adriatic sang Ý. Vợ ông là Donika cùng con trai Gjon tìm nơi nương náu tại Napoli. Người Arbëresh, hậu duệ của những người lưu vong ấy, cho đến nay vẫn giữ tiếng nói và phong tục tổ tiên. Ngoài Kosovo, tượng của ông còn hiện diện ở Albania, Bắc Macedonia, Ý, Hoa Kỳ, Thụy Sĩ và Bỉ. Ở vùng Mirdita, phụ nữ mặc đồ đen để tưởng nhớ ông, một tục lệ còn nguyên sau nhiều thế kỷ.