Yacimientos de la Araña

Na wschodnim krańcu zatoki Málaga, w okolicy zwanej La Araña, leży zespół stanowisk archeologicznych Yacimientos de la Araña. To jedno z największych skupisk osadnictwa z górnego plejstocenu na całym andaluzyjskim wybrzeżu, a nie pojedyncza jaskinia czy wzgórze. Wędrówka po tym terenie prowadzi przez krajobraz wapiennych skał i otworów jaskiniowych, w których ziemia przechowuje ślady ludzkiej obecności sięgające setek tysięcy lat wstecz.

Archeolodzy wydobyli tu pozostałości po kolejnych grupach ludzkich: przedneandertalczych, neandertalskich, kromaniońskich, aż po społeczności neolitu i eneolitu. Dziś część tego obszaru działa jako park prehistoryczny na wolnym powietrzu, z siedmioma stanowiskami i centrum odwiedzających, do którego regularnie przyjeżdżają wycieczki szkolne z samej Málaga. W Cueva del Humo znaleziono kości zwierząt oraz krzemienne zadrzewki i rylce magdaleńskich łowców; w skale Raja del Caballo leżą narzędzia mustierskie obok śladów pobytu ludzi kultury solutrejskiej. Jaskinie Virgen i de los Ojos dodają do paleolitycznych krzemieni neolityczną ceramikę, więc teren łączy w jednym miejscu świat łowców i pierwszych rolników.

Największa perełka czeka w kompleksie Navarro IV, ogłoszonym stanowiskiem o znaczeniu kulturowym: w centralnej sali jaskini zachowały się malowidła naścienne z czerwonych i czarnych motywów, datowane na okres solutrejski i spokrewnione ze sztuką słynnej Cueva de Nerja. Wystarczy jeden rzut oka na te znaki, wykonane światłem lampy na głęboko pod ziemią, by zrozumieć, dlaczego to miejsce chroni się tak starannie.