Hardturm

De Hardturm is een middeleeuwse woontoren in Zürich, gebouwd als onderdeel van de buitenste stadsverdediging. De toren bewaakte vermoedelijk een oversteek van de Limmat.

Daarmee hoorde hij bij de Letzimauer, de buitenste stadsmuur die Zürich tegen aanvallen beschermde. De Hardturm is Zürichs enige bewaarde wereldlijke gebouw uit de hoge middeleeuwen.

Een vierkante plattegrond, een piramidedak en een traptoren bepalen zijn herkenbare vorm. Een smalle schietopening kijkt naar het westen.

De muren zijn aan de buitenzijden uitzonderlijk dik en omsluiten binnenin een kleine ruimte. Oorspronkelijk was die ruimte alleen van boven bereikbaar.

Een overstroming verwoestte de toren, waarna men hem kort daarna herbouwde. Vanaf de zestiende eeuw kreeg het gebouw particuliere eigenaars.

Erkers, nieuwe plattegronden en aangepaste gevels maakten van het verdedigingswerk later een woonhuis. De Schoeller-fabriek gebruikte de toren tijdens de industrialisering.

Ook de Tweede Wereldoorlog liet sporen na, met betonnen observatieposten binnen de Limmat-verdedigingslinie. De Hardturm valt onder de Zwitserse monumentenzorg.

Het Hardturm-Areal kreeg moderne ontwikkelingsplannen voor een voetbalstadion en woningen, terwijl de toren zijn historische lagen bewaart. Zo blijft hij zichtbaar als tastbare link met Zürichs verleden.