Grenspaal

De Grenspaal staat in Amsterdam aan het begin van de Jodenbreestraat, bij de Sint Anthoniesluis. Hans ’t Mannetje maakte dit beeld in 1986 op de rand van een opvallend brede brug. De groene stenen schildpad draagt een marmeren zadel met daarop een zware stenen zuil. Zo markeert het geheel de overgang tussen de rechte Jodenbreestraat en oudere, kronkelende straten.

In de jaren 1970 wilde de stad een snelweg aanleggen van het Mr. Visserplein naar de Prins Hendrikkade. Protesten van bewoners uit de Nieuwmarkt, confrontaties met de politie en lokaal verzet maakten daar uiteindelijk een einde aan. De brug en enkele nieuwere gebouwen herinneren nog aan die nooit voltooide plannen. Hergebruikte bouwfragmenten verbinden dit verhaal met de geschiedenis van de stad. De sokkel droeg ooit een verdwenen standbeeld van Rembrandt, terwijl de zuil afkomstig is van een door Berlage ontworpen verzekeringsgebouw dat in 1962 afbrandde.

Op de sokkel staan twee inscripties, waaronder regels van de Amsterdamse dichter Jacob Israël de Haan. Ongeveer driekwart omhoog staat een tekst over stenen, bouwen en de kruipende tijd. De schildpad kreeg bovendien een nieuw hoofd, omdat het oorspronkelijke exemplaar ontbrak. Fietstoegankelijkheid maakt deze plek geschikt voor bezoekers met een rolstoel.