Xoʻja Alambardor maqbarasi

Lăng Khoja Alambardor nằm trong nghĩa trang Kamalon, ở thành phố Tashkent của Uzbekistan. Nơi này thờ một vị thánh mà truyền thuyết cho là mất vào thế kỷ 10. Chuyện kể rằng ngài từng là bạn đồng hành của nhà giảng thuyết Hồi giáo Abu Bakr Kaffal al Shashi.

Người đời gọi ngài là Alambardor, một danh xưng từng có chủ trước ngài ba thế kỷ. Chủ nhân ấy là một bạn đồng hành của Nhà tiên tri Muhammad. Hai giai thoại chen vào nhau, nên các sử gia khó lòng chỉ rõ ai thực sự nằm ở đây. Người ta dựng tòa lăng này vào đầu thế kỷ 19. Dưới nền nó là những nấm mồ có từ trước đó lâu. Thời gian ở nơi này vì thế xếp thành từng tầng: mồ cũ, lăng mới, rồi chuyện kể.

Ở Trung Á, lời kể truyền miệng có một sức nặng riêng. Tên người, sự kiện và niên đại hòa vào nhau, và biểu tượng đôi khi quan trọng hơn dữ kiện chính xác. Nghĩa trang Kamalon là một trong những nơi bạn có thể thấy điều đó ngay trước mắt. Người Tashkent vẫn quay lại đây qua từng thế hệ để tỏ lòng tôn kính. Chi tiết có thể mờ dần, nhưng chỗ của nơi này trong ký ức thành phố thì không.