Rådmannsgården

Rådmannsgården nằm giữa Kvadraturen, khu phố cổ nhất của Oslo từ thuở thành phố còn mang tên Christiania. Đây là tòa nhà cổ nhất còn nguyên vẹn trong khu, được giữ gìn như một di tích. Người ta dựng nó năm 1626 cho Lauritz Hansen, một nghị viên hội đồng thành phố khá giả đương thời. Ngôi nhà hai tầng có tường ngoài xây bằng gạch nhập từ Hà Lan, viên đỏ đan xen viên vàng thành dải màu chạy suốt mặt tiền.

Dáng nhà thuộc dòng Phục hưng Hà Lan: mái dốc đứng, những cửa mái nhô lên, và các đầu hồi cao mang hàng vòm giả. Thuở ban đầu các đầu hồi còn uốn cong và điểm mô-típ sa thạch, theo đúng gu Đan Mạch và Hà Lan một thời. Nhìn kỹ, bạn thấy một cửa sổ lồi đặt lệch hướng ra phố Rådhusgaten. Cánh nhà phía Nedre Slottsgate nguyên chỉ một tầng rưỡi, tới năm 1782 mới nâng lên hai tầng, còn cửa sổ lồi của nó tháo bỏ từ thế kỷ 19. Phần hành lang hướng sân sau nhường chỗ cho cầu thang xây gạch ngay trong thế kỷ 17. Đến thập niên 1950, khung cửa thế kỷ 17 được thay bằng cửa chia ô theo mốt thế kỷ 18.

Mái nhà ấy còn đổi chủ và đổi nghề nhiều lần. Sau thời nghị viên Hansen, nhà vua mua lại vào thập niên 1760 và dùng vào việc quân sự với tên Kommisariatsgården. Sang thế kỷ 19, nơi đây lần lượt chứa thư viện đại học từ 1824 đến 1852, rồi bệnh viện doanh trại, rồi thư viện công cộng Deichman vào khoảng năm 1860. Thành phố Oslo tiếp quản năm 1897 để đặt văn phòng. Từ năm 1936, hội nghệ thuật Oslo Kunstforening trưng bày ở đó, và nghệ sĩ thường lấy chính những lớp thời gian trong nhà làm chất liệu cho trình diễn, sắp đặt, thuyết trình. Bên trong vẫn còn trần vữa chạm hình người từ thế kỷ 17, điều hiếm gặp, cùng giấy dán tường phai màu, sàn gỗ mòn vết và bích họa bị sơn đè. Kế bên là Anatomigården, nhà sườn gỗ cổ nhất Oslo còn giữ, dựng thế kỷ 18, từng thuộc khoa y đại học và từng cho đao phủ thành phố trọ. Chiếc trần độc bản khắc hình các nhân đức cùng muôn thú phương xa là chi tiết bạn sẽ nhớ khi rời Kvadraturen.