Monte Albán

Monte Albán là quần thể khảo cổ tiền Colombo nằm trên một dãy núi thấp phía trên thung lũng Oaxaca, Mexico. Thành phố Oaxaca nằm cách địa điểm này khoảng chín kilômét về phía đông. Khu trung tâm tọa lạc trên một sống núi được san phẳng nhân tạo, cao khoảng 1.940 mét so với mực nước biển. Từ đây, các nền bậc thang và kiến trúc đắp đất trải dọc sống núi, sườn núi, cùng những ngọn đồi lân cận như Atzompa và El Gallo.

Người Zapotec thành lập đô thị vào khoảng năm 500 trước Công nguyên, rồi biến nơi đây thành trung tâm chính trị và kinh tế của vùng. Đến khoảng năm 300 trước Công nguyên, dân số ước đạt 5.200 người. Trong giai đoạn khoảng 100 trước Công nguyên đến năm 200, đô thị đạt khoảng 17.200 cư dân và mở rộng ảnh hưởng khắp cao nguyên Oaxaca. Các công trình hiện thấy tập trung quanh Quảng trường Chính rộng khoảng 300 mét, dài 150 mét, từng được phủ vữa trắng. Những đền thờ, nhà ở giới tinh hoa, nền lễ nghi và hai sân chơi bóng cho thấy quy mô của trung tâm này.

Hơn 300 phiến đá Danzantes gần Tòa nhà L khắc hình những người đàn ông khỏa thân trong các tư thế vặn xoắn. Tòa nhà J có hình mũi tên khác thường, với hơn 40 phiến đá lớn khắc địa danh và dấu hiệu chữ viết. Cư dân rời bỏ đô thị vào khoảng năm 900 đến 1000, nhưng các ngôi mộ và công trình vẫn tiếp tục được sử dụng cho nghi lễ.