1941

1941, Riga’da II. Dünya Savaşı sırasında Alman işgaliyle başlayan, kentin Yahudi topluluğunu hedef alan ağır bir dönemi anlatır. Savaş öncesinde yaklaşık kırk bin Yahudi Riga’da yaşıyor, kendi okullarını, kültürel yaşamlarını ve belediye meclisindeki temsilini sürdürüyorlardı. Ağustos 1940’ta Sovyetler Birliği’nin Letonya’yı ilhak etmesinden sonra Riga, Letonya Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti’nin başkenti oldu. Alman birlikleri Temmuz 1941’in başında kenti işgal etti ve Riga, Reichskommissariat Ostland’ın merkezi haline geldi.

Alman makamları ve yerel işbirlikçiler, Yahudi nüfusu kısa süre içinde güneydoğu Riga’daki gettoda toplamaya başladı. Ekim ayında kapatılan gettoda yaklaşık otuz bin kişi, yetersiz yiyecek ve kalabalık koşullar altında dış dünyadan koparıldı. Kasım sonu ile Aralık başında en az yirmi beş bin Yahudi, Rumbula Ormanı’na götürülerek öldürüldü. Hayatta kalan dört ila beş bin kişi daha küçük bir bölüme kapatıldı, ardından Salaspils ve Kaiserwald gibi zorunlu çalışma kamplarına gönderildi.

Riga 1944’te kurtarıldığında, kentin Yahudi nüfusunun neredeyse tamamı öldürülmüştü. Getto, Rumbula Ormanı, Salaspils ve Jungfernhof bugün insanların kayıpları andığı hafıza mekânlarıdır. Rumbula’da kişilerin giysilerini ve eşyalarını bırakmaya zorlanması, burada yaşanan kitlesel cinayetin somut ve sarsıcı izlerinden biridir.