Heureka

Heureka to kinetyczna rzeźba Jeana Tinguely’ego, stojąca w Zurychu i należąca do sztuki publicznej. Matowoczarna konstrukcja ma około 7,8 metra wysokości, 6,6 metra szerokości i 4,1 metra głębokości. Powstała w latach 1963–1964 na Szwajcarską Wystawę Narodową w Lozannie. Od 1967 roku pozostaje częścią miejskiego krajobrazu Zurychu.

Pięć osobnych modułów ma własne silniki i wprawia stalowe koła oraz metalowe elementy w ruch. Żelazne pręty, rury, złom i części maszyn rolniczych tworzą czarny mechanizm bez praktycznego celu. Rzeźba unosi się, opada, kołysze i przesuwa, tworząc zmienny pokaz ruchu. Tinguely wykorzystał te działania, by z humorem komentować przemysł, produktywność i codzienne ludzkie rutyny. Jej powstanie wiązało się z wielomiesięcznym poszukiwaniem starego żelaza, szyn, kół oraz właściwych części fabrycznych. Wśród znalezionych elementów znalazła się dawna przetrząsarka do siana z kołami i widłami. Heureka jest dostępna dla osób poruszających się na wózku inwalidzkim, a pobliski znak objaśnia jej znaczenie.