Heureka

Heureka, Zürih’te sergilenen, İsviçreli sanatçı Jean Tinguely’nin kinetik heykelidir. Tinguely bu yapıtı 1963 ile 1964 arasında Lozan’daki İsviçre Ulusal Sergisi için tasarladı. Yaklaşık 7,8 metre uzunluğunda, 6,6 metre genişliğinde ve 4,1 metre yüksekliğindeki yapı mat siyaha boyanmıştır. Demir çubuklar, çelik tekerlekler, metal borular, hurda parçalar ve tarım makinelerinden alınan parçalar gövdesini oluşturur.

Beş ayrı birim ve beş elektrik motoru, tekerlekleri kaldırır, indirir, sallar ve ileri geri hareket ettirir. Bu hareketlerin pratik bir amacı yoktur, fakat endüstriyel makinelerin ritmini göz önünde canlı bir düzeneğe dönüştürür. Tinguely, Nouveau Réalisme etkisiyle hurdayı, üretkenlik fikrini ve teknolojiye duyulan güveni mizahla sorgular. İlk kamusal çalışması olan eser, sergiden sonra sanayici Walter Bechtler tarafından Zürih kenti için satın alındı. 1967’den beri Zürih’te bulunan heykel, 2011 yazında Amsterdam’daki ARTZUID sergisine de ödünç verildi.

Tekerlekli sandalye kullanıcıları için uygun olan bu siyah makine, hareket etmeyen bir anıt yerine sürekli değişen bir manzara sunar. Yakındaki açıklama levhası, işlevsiz hareketlerin ardındaki sanat fikrine dikkat çeker.