Forte Porta Nuova

Forte Porta Nuova to dawny austriacki fort w równinnej, otwartej części Werony. Stał około 1100 metrów od bramy Porta Nuova, u początku długiej alei obsadzonej drzewami, na skrzyżowaniu dróg z Mantui i Legnago. Z jego flank można było ostrzelać tamte trakty, a także pola między Santa Lucia, Tombą i Tombettą. Razem z Fortem Palio i wieżą Tombettą zamykał od wschodu umocnioną linię ciągnącą się wzdłuż Adygi.

Austriacy wznieśli go między rokiem 1848 a 1850 pod kierunkiem majora Conrada Petrascha, szefa cesarsko-królewskiego urzędu fortyfikacji w Weronie. Początkowo nazywano go Werk Clam, od hrabiego Eduarda Clam-Gallasa, który pod Radetzkym dowodził brygadą w kampanii z lat 1848 i 1849. Wyobraź sobie jego rzut poziomy: asymetryczny, wydłużony półośmiokąt z redutą centralną i tylną. Centralna była segmentem cylindrycznej wieży o jednym poziomie, z dachem obsypanym ziemią, który służył jako platforma dla dział. Kolejne działa rozstawiano także w kazamatach na parterze. Tylna reduta miała plan krzyża i wystawała z tyłu fortyfikacji, pełniąc rolę kaponiery obronnej. Wejścia wiodły przez dwa portale z mostami zwodzonymi, symetrycznie rozstawione względem reduty tylnej, a między nimi stała studnia zaopatrująca fort w wodę. Dno suchej fosy bronił dodatkowo samodzielny mur Carnota z trzema kaponierami artylerii flankującej, dokończony w 1859 roku.

Fort dysponował 14 działami, a w razie wojny obsadzała go załoga licząca około 70 ludzi. Wchodził w skład pierwszego obwodu umocnień Werony, wznoszonego między 1848 a 1856 rokiem. Po wzniesieniu drugiego obwodu w 1861 nadal pilnował szerokiego sektora na zapleczu fortów Dossobuono, Azzano i Tomba. Los przypieczętowała pierwsza wojna światowa: po jej zakończeniu fort zrównano całkowicie z ziemią. Dziś po redutach, fosie i studni nie został nawet kamień, a pola, które osłaniał, wchłonęła rozrastająca się Werona.