Aquincumi katonai amfiteátrum

Na Węgrzech zachowały się pozostałości Aquincumi katonai amfiteátrum, rzymskiej areny sprzed niemal dwóch tysięcy lat. Jej owalny zarys wyrastał z naturalnej niecki terenu. Legio II Adiutrix zbudowała ją na miejscu wcześniejszej drewnianej konstrukcji, wykorzystując rzymską inżynierię. Jej zewnętrzny obwód przekraczał wtedy sto metrów. Sam plac walki mierzył niemal dziewięćdziesiąt na sześćdziesiąt sześć metrów i przewyższał wnętrze Koloseum. Na widowni mieściło się od dziesięciu do trzynastu tysięcy osób. Ponad czterometrowe mury oddzielały tłum od dzikich zwierząt.

Pod areną zachowały się kanały, które pozwalały zalewać ją podczas widowisk wodnych. Większość widowni usypano z ziemi, nie z kamienia. To rozwiązanie ograniczyło liczbę zachowanych ruin, lecz nadało budowli masywną formę. Gdy rosło zagrożenie, zamurowano wejścia i przekształcono obiekt w twierdzę. Później korzystali z niej Longobardowie i inne ludy. Przez stulecia ziemia ukrywała arenę, aż badacze odsłonili jej rozmiar w XX wieku. Dziś odkryte mury pokazują kolejne funkcje tego miejsca, od widowisk po obronę i egzekucje. Najbardziej przejmujący ślad stanowią znalezione pod ziemią kajdany i bezgłowe szkielety.