St. Gertrud

St. Gertrud staat op het Gertrudplatz, een pleintje in de Weense wijk Währing dat ondanks de drukte een dorpse sfeer heeft. Een kapel die in 1213 voor het eerst schriftelijk vermeld werd, was in 1226 al een parochie. De wijding aan de heilige Gertrudis van Nivelles volgde in 1232. Het huidige gebouw is een laatbarokke zaalkerk uit het midden van de achttiende eeuw. De lakenkoopman Michael von Zollern legde in 1753 de eerste steen.

Het barokke deel vormt het transept, want de uitbreiding die Karl Holey in 1934 ontwierp verlegde de as van oost-west naar noord-zuid. Omdat het straatniveau naar het zuiden stijgt, vangt een onderkerk het hoogteverschil op. Die uitbreiding deelde de kerk in twee verbonden ruimtes: de Laurentiuskerk voor weekdagen en de Gertrudkerk voor zondagen. Binnen ontdek je de verheerlijking van de heilige Laurentius, een schilderij van Peter Strudel uit rond 1695, oorspronkelijk voor een Augustinessenklooster geschilderd. Aan het sakramentsaltaar staat een kruisigingsgroep van Johann Martin Fischer uit rond 1799. De noordelijke glas-in-loodramen van Heinrich Tahedl uit de jaren dertig tonen de verlossing in vier stappen: belofte, geloof, liefde en vervulling. Bovenin staan de vier grote profeten afgebeeld, daaronder de evangelisten en onderaan scènes uit het Oude Testament, van de zondenval tot David. Aan de oostzijde kleurt het Gertrudraam van Leopold Forstner uit 1934.

Direct ernaast ligt de Kutschkermarkt, met de Volksoper en de universiteitssterrenwacht in de buurt. Ook voor bezoekers met een rolstoel is de kerk toegankelijk. Voor de vier gemeenten Währing, Gersthof, Pötzleinsdorf en Weinhaus lag hier vroeger een kerkhof. Een kerkhofkruis van 1745 aan de zuidwand herinnert daaraan. Twee kanonskogels in de voorwand getuigen van de ontploffing van de Weense poedertoren in 1779, voelbaar tot in Währing.