Sint-Lambertuskerk

In Eindhoven staat de Sint-Lambertuskerk, een kruisbasiliek die de late neogotiek in Nederland helder zichtbaar maakt. Architect Wolter te Riele ontwierp deze kerk in Eindhoven.

Het gebouw verrees tussen 1910 en 1911 als vervanging van een eerdere kerk uit 1835. De kerk is aan Sint-Lambertus gewijd. De vierzijdige ingangstoren heeft een klok, smalle galmgaten, vier hoektorentjes en een achthoekige spits. De spits en daken zijn met leien bedekt.

Het veelhoekige koor krijgt gezelschap van twee veelhoekige zijkapellen en aanvullende kapellen bij het transept. Een zeshoekige doopkapel vult het kerkplan aan. Spitsboogvensters tonen natuurstenen tracering en glas-in-lood met geometrische patronen of religieuze scènes. Het interieur toont baksteen, wit pleisterwerk en drie beuken.

Ronde bakstenen zuilen dragen netgewelven, stergewelven en kruisribgewelven boven de verschillende kerkruimten. Het altaar is rijk versierd in de kerk. Een houten Marianum, een gesneden preekstoel, kruiswegstaties en gekleurde heiligenbeelden vullen het interieur verder aan. De preekstoel wordt door Sint-Lambertus gedragen als figuur.

Naast de kerk staat een vrijstaande pastorie, die te Riele in 1909 ontwierp, met baksteen, twee bouwlagen en een leien schilddak. De pastorie verbindt neogotiek met neorenaissance in haar vormgeving. Achter het gebouw ligt een begraafplaats, waardoor kerk, pastorie en omgeving een herkenbaar religieus ensemble vormen.

Gestel werd in 1920 onderdeel van Eindhoven. In de jaren zeventig bezetten parochianen de kerk langer dan twee weken tegen sluiting en geplande sloop. Het kerkgebouw bleef uiteindelijk voor de gemeenschap behouden. De Sint-Lambertuskerk geldt sindsdien als beschermd nationaal monument. In de kerk vinden vieringen plaats in onder meer Engels, Spaans en Armeens.