Ulmer Deserteur-Denkmal

Ulmer Deserteur-Denkmal là một đài tưởng niệm nghệ thuật và lịch sử ở thành phố Ulm, nước Đức. Nghệ sĩ Hannah Stütz-Menzel tạo tác công trình để tưởng niệm những người lính Wehrmacht đào ngũ trong Thế chiến thứ hai. Từ bên hông, cảm giác chuyển động của thiết kế hiện lên rõ hơn trước mắt người xem. Công trình được đặt gần Vườn Bách thảo của trường đại học, sau một hành trình nhiều lần thay đổi địa điểm. Một dòng chữ của Kurt Tucholsky tôn vinh người đã từ chối bắn vào đồng loại.

Ý tưởng xuất hiện năm 1985 tại cuộc gặp của nhóm Reservisten verweigern, với thông điệp phản đối chiến tranh. Năm 1989, tác phẩm được khánh thành trước Roxy Hallen ở trung tâm Ulm, rồi bị yêu cầu dỡ bỏ sau bốn tuần. Sau đó, tác phẩm ở gần mười sáu năm trong một sân riêng trước khi chuyển tới khu đất công năm 2005. Trong Thế chiến thứ hai, hơn 15.000 người bị hành quyết vì đào ngũ khỏi Wehrmacht. Năm 1993, Nghị viện châu Âu trao quyền tị nạn cho những người đào ngũ từ Nam Tư. Năm 1997, Quốc hội Đức phục hồi danh dự cho những người lính Wehrmacht đào ngũ. Nhóm Jugend für den Frieden, thành lập trong khủng hoảng Iraq năm 2003, góp phần đưa công trình lên đất công.