Lekstraatsynagoge

Lekstraatsynagoge, Amsterdam’ın güneyindeki Rivierenbuurt semtinde, 1937’de inşa edilmiş bir sinagogdur. Yapı, İkinci Dünya Savaşı başlamadan önce şehirde yapılan son sinagog olarak bilinir. Mimar Abraham Elzas, Le Corbusier’den etkilenerek Nieuwe Zakelijkheid adı verilen işlevselci üslubu kullanmıştır. Dikdörtgen ve kapalı görünümü, Plan-Zuid çevresindeki süslü Amsterdam Okulu yapılarından ayrılır.

İki dikdörtgen kütle, düzensiz U biçimli plan üzerinde bir bağlantı bölümüyle birleşir. Beton ve demir taşıyıcı sistem, doğal taş paneller, kare çelik pencereler ve demir harflerle yazılmış İbranice metin cepheyi oluşturur. Girişte saçak altında çift kanatlı meşe kapılar, iki yanında ise demir çitli bahçeler bulunur. İçeride eski ana ibadet salonu, üç kenarı boyunca uzanan kadınlar galerisi ve mermer kaplı bir duvar korur. Tevrat tomarlarının bulunduğu niş, küçük ibadet salonundaki kadınlar galerisi ve Elzas’ın tasarladığı bakır avizeler de varlığını sürdürür.

Rivierenbuurt, 1930’lardan itibaren Almanya’dan gelen Yahudi mülteciler dahil birçok Yahudi sakine ev sahipliği yaptı. Savaş sırasında yapı, yerel Yahudilerin yaşamında rol oynadı, 1943’ten sonra ise sürülen Yahudilerin eşyaları için depo olarak kullanıldı. 1985 sonrasında Edo Spier’in düzenlemesiyle yeniden sinagog olarak hizmet verdi. Bugün ulusal anıt korumasındaki yapı, Amsterdam ve çevresindeki Çaredi Yahudi topluluğu için ibadet mekânı olmayı sürdürüyor. Cephedeki İbranice yazı, Tanah’taki Krallar kitabından alınmış bir cümleyi taşır.