Parku arkeologjik Ulpiana

Parku arkeologjik Ulpiana ndodhet pranë Prishtinës, në një hapësirë fushore ku dikur shtrihej një qytet i lashtë romak. Hyrja veriore të çon te mbetjet e rrugëve, sistemit të largimit të ujërave, termave publike, tempullit pagan dhe bazilikës paleokristiane të fortifikuar. Jashtë mureve ruhet Nekropoli Verior, varreza kryesore e periudhës romake dhe antikitetit të vonë.

Ulpiana u themelua në shekullin e dytë pas Krishtit, nën perandorin Trajan, mbi një trevë të pasur me argjend, plumb dhe ar. Qyteti shtrihej në mbi njëqind e njëzet hektarë, me më shumë se shtatëdhjetë kulla dhe pesë mijë deri në dhjetë mijë banorë. Cardo Maximus lidhte hapësirat e tij me tregje, punishte dhe vila urbane. Ujësjellësit sillnin ujë burimi në termat, ndërsa një kompleks i madh banimi përgjatë boshtit kryesor mund të ketë qenë rezidenca e kryepeshkopit. Në fund të shekullit të katërt dhe fillim të shekullit të pestë, këtu u ndërtua një bazilikë gati dyzet metra e gjatë, pranë një baptisteri.

Sulmi i gotëve në vitin 472 dhe tërmeti i vitit 518 dëmtuan muret dhe sheshet. Justiniani i Parë e rindërtoi qytetin si Justiniana e Dytë, por ai u braktis në fillim të shekullit të shtatë pas ardhjes së sllavëve dhe avarëve. Në këtë peizazh, emri Ulpiana dhe Flija e pjekur për nder të diellit ruajnë jehona të një historie shumë më të vjetër se rrënojat.