Triumphtor

Het Triumphtor in Potsdam vormt de toegang tot de Winzerberg, op de hoek van Schopenhauerstraße en Weinbergstraße. De bakstenen boog ontstond onder koning Friedrich Wilhelm IV. Friedrich August Stüler en Ludwig Ferdinand Hesse ontwierpen het bouwwerk als begin van een nooit voltooide triomfweg. Die geplande route moest uitzichtpunten en paleisgebouwen langs de noordrand van Sanssouci verbinden. Financiële beperkingen lieten slechts enkele onderdelen ontstaan. Daarbij horen het Orangerieschloss, het Italiaans vormgegeven Winzerhaus en dit rijk versierde poortgebouw.

De vorm verwijst naar de Boog van de Argentarii in Rome. Terracotta en keramiek geven de gevel een uitgesproken reliëf. De makers verbonden baksteenarchitectuur van de Schinkelschool met beeldhouwwerk van Hermann Schievelbein, Gustav Bläser en Friedrich Wilhelm Dankberg. De binnenzijden tonen vertrekkende strijders en een zegevierend terugkerend leger. Op de voorzijde verschijnen vrouwelijke allegorieën voor kracht, rechtvaardigheid, matiging, wijsheid, architectuur, beeldhouwkunst, schilderkunst en poëzie. Ook spoorweg en telegrafie krijgen er een beeld. Een fakkel en gevleugeld wiel verbeelden stoomkracht en verre verbindingen, terwijl bliksemdraden de telegrafie aanduiden. Een inscriptie verbindt het poortgebouw met Sanssouci en draagt het op aan Wilhelm I. Restauratiewerk aan de terracotta reliëfs hield het Triumphtor als architectonisch monument herkenbaar.