De Dolphijn

De Dolphijn is een Amsterdams grachtenhuis dat Hendrick de Keyser de Oudere voor Hendrik Laurenszoon Spiegel ontwierp. Het huis ontstond rond de overgang naar de zeventiende eeuw.

De gevel toont speklagen, met afwisselend rode baksteen en zandsteen, en wordt bekroond door dubbele trapgevels. Die vorm hoort bij de vroege Amsterdamse renaissance.

Spiegel was koopman, humanist en medeoprichter van rederijkerskamer De Egelantier, een literair gezelschap in Amsterdam. Zijn huis stond op twee naast elkaar gelegen percelen.

Daarmee behoort De Dolphijn tot een herkenbare groep vroege dubbele huizen, naast het Bartolottihuis en het Huis met de Hoofden. De naam verwijst naar Arion en zijn dolfijn.

Oude voorstellingen toonden dit motief bij de ingang en op de gevels van het huis. Later woonden Volckert Overlander en Frans Banning Cocq hier, twee Amsterdamse bestuurders met uiteenlopende publieke rollen.

Cocq kennen veel mensen als de centrale figuur in Rembrandts De Nachtwacht. Na de zeventiende-eeuwse splitsing kregen beide huisdelen eigen namen en veranderden ingangen, ramen en gevels.

Restauraties brachten sommige historische kenmerken terug, terwijl de gevel ook werd vereenvoudigd. Binnen bewaren een gewelfde stuccogang, een achterkamer en een negentiende-eeuwse schouw de gelaagde geschiedenis van De Dolphijn.