Monolito a los Caídos del General Torrijos

Ven biển Málaga có một đài tưởng niệm mang tên Monolito a los Caídos del General Torrijos, dựng để tưởng nhớ tướng José María de Torrijos và bốn mươi tám người đồng hành của ông. Cả nhóm bị xử bắn vào ngày 11 tháng 12 năm 1831, và đài này gìn giữ ký ức về họ cho tới hôm nay. Torrijos từng là nhân vật chủ chốt của Trienio Liberal, giai đoạn 1820 đến 1823 khi các lực lượng tự do tìm cách thiết lập chính quyền lập hiến cho Tây Ban Nha.

Sau khi phong trào thất bại, ông lưu vong sang Anh và vạch kế hoạch trở về lật đổ chế độ chuyên chế của vua Fernando VII. Với sự giúp đỡ của Công tước Wellington cùng những người lưu vong khác, ông ra khơi từ Gibraltar vào ngày 30 tháng 11 năm 1831. Sát bờ biển Málaga, cả nhóm nhận ra mình đã bị phản bội và buộc phải lên bờ tại Fuengirola. Lực lượng bảo hoàng truy đuổi khắp nơi, cho đến khi Torrijos và người của ông bị bắt rồi bị xử bắn ngay trên bãi biển thành phố.

Cruz de Torrijos, hình dạng đầu tiên của đài tưởng niệm, được dựng năm 1860 tại nơi được cho là điểm hành quyết. Năm 2014, nó được chuyển về Paseo Marítimo, và một tấm biển đồng được đặt để ghi đúng vị trí hành quyết theo xác định của Asociación Histórico Cultural Torrijos 1831. Hội này còn tổ chức các buổi tái hiện lịch sử và gìn giữ những địa điểm gắn với di sản của Torrijos. Chính tấm biển đồng trên đại lộ ven biển sẽ cho bạn biết nơi Torrijos và các đồng chí của ông ngã xuống, gần hai thế kỷ sau ngày ấy.