ehem. Zollamt Würzburg

Karşınızda Würzburg Eski Gümrük Binası yükseliyor: Äußere Pleich'te, eski liman ile ana gar arasında üç kanatlı bir resmî yapı topluluğu. Mimar Wilhelm Förtsch, eski sal ve kış limanını ticari bir limanaya dönüştüren şehir için bu kompleksi 1903 ile 1907 arasında tasarladı. Barok etkili Jugendstil, naip prens döneminin Bavyera'sında gözde bir üsluptu ve cepheler bu tercihi bugün de taşıyor. Gara ve limana bu yakınlık, mal aktarımı ile gümrük işlemlerini tek noktada toplamayı kolaylaştırdı.

Kompleks, 1 Mart 1907'den başlayarak yaklaşık bir yüzyıl boyunca kentin ana gümrük ofisi olarak çalıştı. İki uç yapıyı, kırma çatılı ve çatı pencereli, 130 metre uzunluğundaki üç katlı bir orta blok birleştiriyor. Limana bakan kuzey uç bina dört katlıdır ve mansard çatısında büyük saatli bir kule yükseliyor. Köşelerdeki kubbeli yuvarlak kuleler ve kumtaşı detaylı sıva cephe, komplekse devlet mimarisinin gösterişini kazandırıyor. Çatı penceresinde Bavyera Krallığı'nın büyük arması, binanın eski resmî işlevini hâlâ duyuruyor. Ana giriş üzerindeki "Hauptzollamt" yazısı ise bugün "Ehem. Hauptzollamt" diye okunuyor. Güneydeki uç bina ise bir zamanlar gümrük memurlarının dairelerine ev sahipliği yapıyordu. Kireçtaşı sütunlu girişi ve ahşap iskeletli dam çıkıntısı bugün hâlâ göze çarpıyor. Gümrük 2007'de taşındı ve şehir, 8.500 metrekarelik arsayı Bavyera Özgür Eyaleti'nden satın aldı. Ana bina, kentin teknik belediye binası olarak inşaat ve drenaj dairelerine mekân açıyor. Würzburg-Schweinfurt Teknik Yüksekokulu, mimarlık ve inşaat mühendisliği bölümlerine başka kanatlarda mekân veriyor. Arsadaki büyük depo Kulturspeicher adıyla anılıyor ve bazı depo alanları ofis ile galeri kiracılarına geçmiş durumda. Kompleksin tamamı anıt korumasında ve dış görünümü bugüne değin korunmuş.

Konut kanadının önündeki kaldırımda dört Stolperstein, gümrük başkâtibi Albert Kirschner'in ailesinin adını taşıyor. Aile Nazi döneminde Yahudi olarak zulüm gördü: Kirschner 1935'te görevinden ve evinden uzaklaştırıldı, 1938'de tutuklanıp Dachau'ya gönderildi. Sonrasında Auschwitz-Birkenau'ya sürülen ailenin yalnızca en küçük çocuğu hayatta kaldı. Taşların yanındaki plaket, bu dört ismin hikâyesini bugün de geçen herkese anlatıyor.