Kulla e Sylejman Vokshit

Kulla e Sylejman Vokshit, Kosova’nın Gjakova kentinde bulunan, on sekizinci yüzyıldan kalma tarihî bir kuledir. Adını, Prizren Birliği’nin generali olarak tanınan Sylejman Vokshi’den alır. İki katlı yapı, bugün yalnızca zemin katı kullanılabildiği için çevresindeki yüksek binalar arasında silik görünür. Üst katın tavanı bazı yerlerde çökmüştür. Kule, Büyük Çarşı’dan ve kentin başka noktalarından neredeyse görünmez hâle gelmiştir.

Kulenin bugünkü durumu, bakımsızlık, kentleşme ve mülkiyet anlaşmazlıklarının birlikte şekillendirdiği uzun bir süreci yansıtır. Çevresindeki çok katlı yapılar, anıtı yakınındaki koruma altındaki mejtepit ruzhdije yapısından da koparmıştır. Bir zamanlar Vokshi’nin konuklarını kabul ettiği üst bölüm, Avdullah Pasha Dreni’nin kulesiyle Mehmet Ali Pasha Maxharri’nin mezarını görüyordu. Kulenin mülkiyeti paylaşımlıdır ve üst kat güvenli değildir. Çok katlı yapılaşmaya izin veren imar planı, restorasyon ve koruma tartışmalarını derinleştirmiştir.

Kamulaştırma kararlarının ve parsel sınırlarının mahkemede tartışılması, korumadan sorumlu makamı belirsiz bırakmıştır. Mehmet Ali Paşa’nın bir savaşın ardından ölümü, kulenin bağlı olduğu tarihsel çevrenin çarpıcı ayrıntılarından biridir. Üst kattaki çökmüş tavan, geçmişte konukların ağırlandığı mekânın bugün neden kullanılamadığını gösterir.