Bijlmermonument

Bijlmermonumenti është një memorial në Amsterdam, kushtuar viktimave të katastrofës ajrore të njohur si Bijlmerramp. Katastrofa ndodhi më 4 tetor 1992, kur një avion mallrash i El Al u përplas me banesat Kruitberg dhe Groeneveen në Bijlmermeer. Atëherë humbën jetën dyzet e tre njerëz. Numri i saktë i viktimave mbetet i pasigurt. Në qendër qëndron një plep i hirtë, De Boom Die Alles Zag, pra Pema që pa gjithçka. Trungu mban modele të dukshme në formë sysh. Pema i mbijetoi përplasjes dhe zjarrit, megjithëse gjatë pastrimit humbi një pjesë të rrënjëve. Kabllot e lidhin me pemët fqinje.

Herman Hertzberger e projektoi memorialin me ndihmën e Georges Descombes dhe pas konsultimeve me banorët vendas. Banorët kërkuan hapësirë për kultura dhe rite të ndryshme zie. Qilimi i mozaikut përmban rreth dy mijë pllaka të krijuara nga familjarë, miq, të njohur dhe nxënës vendas. Çdo pllakë ruan një kujtim të veçantë nga katastrofa. Një mur i ulët rreth pemës mban fotografi, lule dhe poezi të vendosura aty. Pranë tij, një hapësirë e fundosur shënon gjurmën e Kruitbergut. Ajo është rreth dyzet centimetra e thellë.